Түркістан облысында жер қойнауын тиімді пайдалану мен пайдалы қазбаларды өндіру саласындағы заңдылықты нығайту мәселелері облыс әкімі аппаратының жіті бақылауына алынды. Облыс әкімінің орынбасары Қанат Қайыпбектің төрағалығымен өткен алқалы жиында өңірдегі кең таралған пайдалы қазбаларды иегерудің ағымдағы жай-күйі мен заңсыз өндіру фактілеріне қарсы іс-қимыл стратегиясы жан-жақты талқыланды. Бүгінгі таңда облыс аумағында осы салада жұмыс істейтін 221 жер қойнауын пайдаланушы ресми тіркелген. Олардың қызметі екі түрлі құқықтық форматта жүзеге асырылуда: 75 субъект келісімшарт негізінде жұмыс істесе, 146-сы заманауи лицензиялық режимге көшкен. Бұл көрсеткіштер өңірдің табиғи ресурстарын игеруге деген бизнестің жоғары қызығушылығын көрсеткенімен, салалық бақылауды күшейтудің қажеттілігін де айқындай түседі.
Жиын барысында Қанат Қайыпбек жер қойнауын пайдаланудағы бюрократиялық кедергілерді жою мен адал кәсіпкерлерге қолдау көрсетудің маңыздылығына тоқталды. Оның пайымдауынша, әрбір кен орны мен өндірістік жобаның артында облыс экономикасы мен жергілікті тұрғындардың әлеуметтік әл-ауқаты тұрғандықтан, мәселелерді шешуде жеделдік пен ашықтық қажет. Дегенмен, заң аясында жұмыс істейтіндерге жеңілдік жасалғанымен, заңсыз қазу жұмыстарына қатысты талап қатаңдай түспек. Жауапты тұлғаларға заңсыз өндіріс ошақтары болып табылатын «қызыл нүктелерге» тұрақты мониторинг жүргізу және апта сайынғы рейдтік шаралар арқылы кінәлілерді жауапкершілікке тарту міндеттелді. Бұл бағыттағы жұмыстардың нәтижелілігі хаттамалық тапсырмалардың орындалу деңгейімен бағаланбақ.
Саладағы қадағалауды ғылыми әрі техникалық негізде жүргізу мақсатында облыстық өнеркәсіп және индустриалды-инновациялық даму басқармасы тарапынан бірқатар нақты қадамдар жасалды. Басқарма басшысы Нұрлыбек Исаев мәлімдегендей, өз міндеттемелерін орындамай отырған жер қойнауын пайдаланушыларға қатаң ескертулер беріліп, кемшіліктер жойылмаған жағдайда келісімшарттарды бұзу мәселесі қойылмақ. Әсіресе, Сайрам ауданы секілді өндіріс қарқынды аймақтарда маркшейдер мамандарының қатысуымен зерделеу жұмыстары жоспарланған. Бұл мақсатта арнайы мемлекеттік сатып алу конкурсы өткізіліп, білікті мамандармен келісімшарт жасалды, бұл қазылған көлем мен бекітілген жобаның сәйкестігін дәл анықтауға мүмкіндік береді.
Заңсыз жер қойнауын пайдаланудың алдын алу бағытындағы зерделеу жұмыстары өңірдегі 22 «қызыл нүктені» анықтауға мүмкіндік берді. Тұтас талдау нәтижесінде бұл нүктелердің басым бөлігі, атап айтқанда 15-і жеке тұлғалардың меншігіндегі жерлерде орналасқаны, ал 6 нысанның аудан әкімдіктеріне қарасты ортақ жайылымдарда екені белгілі болды. Жер телімдерін ресімдеу және оларды мақсатты пайдалану бойынша бекітілген іс-шаралар жоспары бұл мәселені құқықтық арнаға түсіруді көздейді. Осылайша, Түркістан облысында жер қойнауын пайдалану саласы тек өндірістік көрсеткіштермен ғана емес, сонымен қатар заңдылықтың сақталуы мен экологиялық жауапкершіліктің артуымен де ерекшеленбек. Барлық бастамалар өңірдің табиғи байлығын мемлекет пен халық мүддесіне сай ұтымды басқаруға бағытталған.
