Түркістан өңірі жақын болашақта күллі Орталық Азия аймағының ең ірі халықаралық гүл хабына айналуы мүмкін. Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров Қытай Халық Республикасына жасаған ресми жұмыс сапары аясында, аспан асты елінің гүл өсіру және селекция саласындағы ең жетекші өңірі саналатын Юньнань провинциясында Куньмин гүл индустриясы сауда-өнеркәсіп палатасының төрағасы Лю Цзюньфэн мырзамен кездесіп, жоғары деңгейдегі маңызды келіссөздер жүргізді. Алқалы басқосу барысында қос тарап өңірде жаңа бағыттағы гүл шаруашылығын дамыту, заманауи суыту жүйелерімен жабдықталған халықаралық логистиканы жолға қою, тікелей инвестиция тарту және дайын өнімдерді сыртқы нарықтарға экспорттау бағыттарындағы өзара тиімді, ұзақ мерзімді ынтымақтастық мәселелерін кешенді түрде талқылады.
Бүгінгі таңда Куньмин қаласы жаһандық гүл индустриясы мен жасыл экономиканың ең маңызды стратегиялық орталықтарының бірі болып табылады. Қытай мемлекетінде өндірілетін жалпы гүл өнімдерінің шамамен 80 пайызға жуығы дәл осы Юньнань өңірінде өсіріледі және мұнда бүкіл Азия құрлығындағы ең алып гүл саудасы биржасы мен электрондық аукцион орталығы шоғырланған. Қазіргі уақытта Куньминнің хош иісті өнімдері әлемнің ондаған еліне, соның ішінде Қазақстан нарығына да үлкен көлемде экспортталып келеді. Келіссөздер барысында облыс әкімі Түркістан өңірінің гео-стратегиялық орналасуы мен қолда бар инфрақұрылымы Орталық Азияда осы сала бойынша жаңа кластер құруға толық мүмкіндік беретінін нақты дәлелдермен алға тартты.
Аймақ басшысы Нұралхан Көшеров өз сөзінде Түркістанның қолайлы табиғи-климаттық ерекшеліктері, күн көзінің молдығы, географиялық тоғыс торабында орналасуы мен еңбек ресурстарының жеткіліктілігі гүл өндірісі мен халықаралық логистиканың өңірлік бас хабын құруға сұранып тұрған тиімді факторлар екенін жеткізді. «Мемлекет басшыларының қолдауымен жүзеге асып жатқан „Бір белдеу – бір жол“ жаһандық бастамасы мен Қазақстан мен Қытай арасындағы тығыз стратегиялық серіктестік бізге жаңа экономикалық көжімдерге жол ашып отыр. Екі ел арасындағы көлік-логистикалық дәліздер мен шекаралық жеңілдіктер гүл сияқты тез бұзылатын нәзік өнімдерді жеткізу мерзімін бірнеше есеге қысқартуға мүмкіндік береді. Біздің басты мақсатымыз — Түркістан топырағында қытайлық озық технологиямен гүл көшеттерін жаппай өсіріп, заманауи инновациялық жылыжай кешендерін тұрғызу. Онда өндірілген дайын өнімдерді тек Қазақстанның ішкі нарығына ғана емес, Орталық Азия мемлекеттері мен Еуразиялық экономикалық одақ елдерінің орасан зор тұтынушылық нарығына экспорттауға толық әлеуетіміз жетеді. Егер осы логистикалық хаб пен өндірістік индустриалды алаңдар Түркістан облысында құрылатын болса, біз жергілікті әкімдік тарапынан инвесторларға салықтық жеңілдіктер, дайын жер телімдері мен қажетті инфрақұрылымды (су, жарық, газ) жеткізу бойынша жан-жақты мемлекеттік қолдау көрсетуге толық дайынбыз», — деп мәлімдеді Нұралхан Көшеров. Осыған орай, облыс басшысы Куньмин гүл индустриясы сауда-өнеркәсіп палатасына мүше 200-ден астам ірі компаниялар мен 500-ге жуық алпауыт кәсіпкерлерді Түркістанда бірлескен жобаларды бастауға ресми түрде шақырды.
Айта кету керек, Түркістан облысы — Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешеніндегі ең жетекші, локомотивті өңірлердің бірі болып табылады. Тұтас республика бойынша жылыжай шаруашылығының дамуы жағынан облыс көшбасшы орында тұр. Бүгінгі таңда өңірдегі заманауи жылыжайлардың жалпы аумағы 1007 гектардан асып жығылады, бұл — Қазақстандағы барлық жылыжай кешендерінің 72 пайызға жуық үлесі дәл осы Түркістан өңіріне тиесілі деген сөз. Аймақ диқандары дәстүрлі көкөніс өнімдерімен шектеліп қалмай, соңғы жылдары банан, лимон, құлпынай сияқты экзотикалық және субтропикалық дақылдарды өндіруді жоғары деңгейде меңгерді. Сонымен қатар, облыста голландиялық автоматтандырылған технологияларды енгізу арқылы хош иісті раушан гүлдерін өндіру кәсібі де қарқынды дамып келеді. Осындай берік базасы бар Түркістан мен 2013 жылы құрылып, Қытайдағы гүл өсіру, электрондық коммерция және халықаралық трейдинг саласын уысында ұстап отырған Куньмин палатасы арасындағы әріптестік елімізде мүлдем жаңа өндірістік-инновациялық кластердің қалыптасуына негіз болмақ.
Ресми сапар аясында Түркістан облысының әкімі бастаған отандық бизнес-делегация өкілдері Куньмин қаласында орналасқан, әлемдегі ең алып деп танылған «Доунань» гүл аукциондық орталығының тыныс-тіршілігімен егжей-тегжейлі танысты. Бұл алып өндірістік кешен гүлдерді ғылыми негізде өсіру, сорттарға қарай автоматты түрде сұрыптау, вакуумды қоймаларда сақтау және халықаралық биржалар арқылы саудалау жұмыстарын бір нүктеге шоғырландырған бірегей заманауи эко-жүйе болып табылады. Орталықтың басты ерекшелігі — мұнда секунд сайын бағасы құбылып тұратын жоғары технологиялық электрондық аукцион жүйесі орнатылған, сол арқылы күн сайын миллиондаған гүлдер әлемдік деңгейде жылдам саудаланып, арнайы чартерлік рейстер мен рефрижераторлы көліктер арқылы уақытылы жөнелтіліп отырады. Бұл алып кешен тек сауда орны ғана емес, сонымен бірге өзінің таңғажайып гүлді безендіру композицияларының арқасында жылына 15 миллионға жуық шетелдік және жергілікті туристерді тартатын жаһандық деңгейдегі танымал туристік нысанға айналған.
Мазмұнды келіссөздер мен өндірістік нысандарды аралаудың шынайы заңды нәтижесі ретінде, Түркістан облысы делегациясының құрамында болған Сарыағаш ауданының белгілі кәсіпкері, «AGRO TUR» шаруа қожалығының басшысы Тұрсын Тасқожаев пен қытайлық гүл индустриясының алпауыттары арасында өзара іс-қимыл мен бірлескен кәсіпорын құру туралы стратегиялық меморандумға салтанатты жағдайда қол қойылды. Отандық шаруаның айтуынша, бұл келісім жергілікті өндірушілер үшін жаңа мүмкіндіктер көзі болмақ. «Гүл сатып алу және оны тұтыну мәдениеті — кез келген қоғамның ішкі әл-ауқаты мен жоғары тұрмыс деңгейінің айқын көрінісі болып табылады. Статистикалық зерттеулерге сүйенсек, елімізде гүл саудасы мен оған деген сұраныс жыл сайын ерекше қарқынмен өсіп келеді. Бүгін біз көзбен көрген Куньминдегі аукциондық және логистикалық жүйе өте жоғары деңгейде ұйымдастырылған. Облыс әкімі Нұралхан Көшеровтың Түркістанда Орталық Азиялық бірыңғай гүл хабын құру туралы бастамасы — біз сияқты сала кәсіпкерлеріне жасалған үлкен қамқорлық. Шаруалар тек өнімді сапалы өсірумен ғана айналысып, ал оны өткізу, брендтеу, суық тізбекті сақтай отырып тасымалдау және шетелге экспорттау мәселелерін осындай бірлескен орталық хаб өз мойнына алатын болса, бұл отандық агробизнестің табысын еселеп, аймақ экономикасының тұрақты әрі әртараптандырылған түрде дамуына зор серпін берері сөзсіз», — деді шаруа қожалығының жетекшісі Тұрсын Тасқожаев.
Қорыта айтқанда, Түркістан облысы мен Қытайдың Куньмин гүл индустриясы ұйымдары арасындағы бұл тарихи қадам өңірде мүлдем жаңа, жоғары технологиялық жұмыс орындарының ашылуына, шетелдік инвестиция ағынының артуына және қасиетті шаһардың халықаралық деңгейдегі бәсекеге қабілеттілік деңгейін сапалы жаңа белеске көтеруге кең жол ашпақ.
