Түркістан облысының ауыл шаруашылығы саласы тұрақты әрі қарқынды даму динамикасын көрсетіп, аймақ экономикасының басты қозғаушы күшіне айналып келеді. Ағымдағы 2026 жылдың алғашқы төрт айының қорытындысы бойынша облыстағы ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 206 миллиард теңгені құрап, нақты өсім көрсеткіші 111,3 пайыздық жоғары деңгейге жетті. Осы орайда, аймақтың агроөнеркәсіптік кешенінің негізгі капиталына сырттан және ішкі нарықтан тартылған тікелей инвестициялар көлемі де айтарлықтай өсті. Есепті кезеңде салаға 56,4 миллиард теңге инвестициялық қаражат тартылып, мемлекет тарапынан бекітілген негізгі жоспарлы меже 1,8 есе артығымен орындалды. Бұл маңызды көрсеткіштер мен өңірдегі аграрлық реформалардың барысы туралы Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкіметтің кезекті отырысында Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров арнайы дайындалған баяндамасында жан-жақты мәлімдеді.
Өңір басшысы Үкімет мінберінен сөйлеген сөзінде аймақтағы көктемгі дала жұмыстарының толық қорытындысы мен агроөнеркәсіптік кешенді стратегиялық дамытудың негізгі бағыттарына жеке-жеке тоқталды. Түркістан облысында биылғы жылы ауыл шаруашылығы дақылдарының егіс көлемі өткен жылмен салыстырғанда тағы 8 мың гектарға ұлғайтылып, жалпы алқап 919 мың гектарға жеткізілді. Оның ішінде, жаздық дақылдар 536 мың гектар, күздік егіс 208 мың гектар, ал көпжылдық ескі жоңышқа 175 мың гектар жерге себілді. Жергілікті климаттық ерекшеліктер мен жаңа егіс құрылымына сәйкес, ағымдағы жылы мақта алқабы 17 мың гектарға артып, жалпы 162 мың гектарды құраса, мақсары 16 мың гектарға ұлғайып, 85,4 мың гектарға себілді, ал жүгері дақылы 15 мың гектарға көбейіп, 55,2 мың гектарға жетті. Сонымен қатар, аймақтағы өзекті мәселе болып табылатын су шығынын барынша төмендету және ылғалды үнемдеу бағытында суды көп қажет ететін күріш алқаптары 7 мың гектарға әдейі қысқартылып, 3,5 мың гектар деңгейінде қалдырылды.
Аудан-қалалардағы жергілікті тауар өндірушілер мен диқандар жаздық дақылдардың жоғары репродукциялы тұқымымен толықтай қамтамасыз етілді. Жоспар бойынша егіс алқаптарының құнарлылығын арттыру мақсатында 204 мың тонна минералдық тыңайтқыштар енгізу көзделсе, бүгінгі күнге дейін оның 90 мың тоннасы топыраққа сіңірілді. Шаруаларды қолдау үшін жеңілдетілген бағамен 53 мың тонна дизельдік жанар-жағармайға қажеттілік нақты анықталып, бүгінгі таңда оның 23,7 мың тоннасы операторлар арқылы кестеге сай босатылды. Мұнымен қоса, тауар өндірушілерді жеңілдетілген пайызбен несиелендіру жұмыстарына мемлекет тарапынан 34 миллиард теңге қомақты қаржы қарастырылып, есепті төрт айдың ішінде 25 миллиард теңгеге жуық қаражатқа шаруалардың 1722 іскерлік жобасы толықтай қаржыландырылды.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың аграрлық секторда су үнемдеу технологияларын кеңінен ендіру және су тапшылығының алдын алу жөніндегі тікелей тапсырмасы аясында Түркістан облысында биылғы жылдық жоспар 27 мың гектар деп белгіленгенімен, іс-жүзінде ол 50 мың гектарға енгізіліп, меже 2 есеге артығымен орындалмақ. Нәтижесінде өңірде су үнемдеу технологиялары қолданылатын жалпы алқап көлемі 164 мың гектарға жетіп, жыл сайын трансшекаралық өзендерден келетін 280 миллион текше метр қымбат ағын суды үнемдеуге қол жеткізіледі. Бүгінгі күннің өзінде заманауи тамшылатып және жаңбырлатып суғару жүйелері жаңадан 37 мың гектар құнарлы жерге толықтай орнатылып үлгерді.
Өңірде ауыл шаруашылығы дақылдарын шегіртке тектес зиянкестерден сенімді қорғау мақсатында фитосанитариялық мониторинг және химиялық өңдеу жұмыстары да жоспарлы әрі қатаң түрде жүргізіліп жатыр. Биыл облыс бойынша жалпы саны 906 мың гектар қауіпті аумақта арнайы ғылыми зерттеу мен бақылау жүргізу жоспарланып, бүгінгі таңда оның 889 мың гектар жері мамандар тарапынан толық зерттеліп бітті. Өңдеу және зарарсыздандыру жұмыстарына арнайы моторлы техникалар, су тасымалдаушы ауыр көліктер, аэрозольді газ генераторлары, заманауи ұшқышсыз дрондар және авиациялық арнайы ұшақтар мен тікұшақтар жаппай тартылды. Шегіртке зиянкестерінің таралуына жол бермеу және қарсы күрес шаралары облыс басшылығының тұрақты әрі тікелей бақылауында тұр.
Сонымен қатар, Түркістан облысында мал шаруашылығының да даму қарқыны өте жоғары деңгейде сақталып отыр. Мәселен, бүкіл Республика бойынша есептелетін ұсақ малдың 20 пайызы (5224,5 мың бас), ірі қара малдың 13 пайызы (1249,6 мың бас), түйенің 14 пайызы (44,8 мың бас), жылқының 10 пайызы (530,9 мың бас) және үй құсы басының 5 пайызы (2260,2 мың бас) тек қана осы Түркістан облысының үлесіне тиесілі. Осының нәтижесінде 2026 жылдың қаңтар-сәуір айларында аймақта 76 мың тонна сапалы ет (121,7%), 161 мың тонна табиғи сүт (98,6%) және 108 миллион дана тауарлы жұмыртқа (135%) өндіріліп, ішкі нарыққа шығарылды. Өңірдегі эпизоотологиялық ахуал да толықтай тұрақты. Жергілікті ветеринариялық ұйымдарды материалдық-техникалық тұрғыдан қамтамасыз ету мақсатында бюджеттен 3,9 миллиард теңге қаржы қаралып, қазіргі уақытта 4 жаңа ветеринариялық станция, 109 бекет және заман талабына сай жабдықталған 21 мал өлексесін тастайтын мал қорымының құрылысы қызу жүріп жатыр.
Қазіргі таңда Қазақстаннан шетелге экспортқа шығарылатын жалпы ірі қара мал етінің 80 пайызы, ал қой етінің 75 пайызы тек қана Түркістан облысының еншісінде болуы аймақтың ет кластеріндегі көшбасшылық орнын айқындайды. Атап айтқанда, жыл басынан бергі төрт айда өңірден 4,2 мың тонна ірі қара мал еті мен 9,4 мың тонна қой еті таяу және қиыр шетелдік серіктес мемлекеттердің нарығына бағытталды. Үкіметтің тікелей қолдауымен облыста бір уақытта жалпы қуаттылығы 50 мың бас малды сақтауға арналған ірі мамандандырылған бордақылау алаңы сәтті іске қосылды. Бұдан бөлек, сыйымдылығы 30 мың басты құрайтын тағы 6 отандық кәсіпорын халықаралық деңгейдегі ресми экспорттаушылардың бірыңғай тізіміне енгізілді. Өңірде заманауи ет кластерін тереңдетіп дамыту бағытында жалпы құны 54,1 миллиард теңгені құрайтын 8 ірі инвестициялық жоба қарқынды жүзеге асырылуда. Бұл іргелі жобалар толық қуаттылығында іске қосылғанда ауылдық жерлерде 800-ге жуық жаңа тұрақты жұмыс орны құрылатын болады. Аталған жобалардың нәтижесінде облыста жылына қосымша 18 мың тонна таза ет, 90 мың тонна терең өңделген дайын ет өнімдері шығарылып, жыл сайын аймақ экономикасына 53,5 миллиард теңгенің жоғары қосылған құны бар сапалы өнімі құйылатын болады. Түркістан облысында көктемгі дала және алдағы күзгі жиын-терім жұмыстарын сапалы әрі уақтылы жүргізу нәтижесінде, Ауыл шаруашылығы министрлігімен бекітілген барлық негізгі нысаналы индикаторлар мен мемлекеттік межелерге жыл қорытындысы бойынша толықтай қол жеткізіледі деп жоспарланып отыр.
