Түркістан облысында бүгінде елдің агроөнеркәсіптік әлеуетін мүлдем жаңа деңгейге көтеретін, ауқымы жағынан теңдессіз ірі инвестициялық жоба қарқынды түрде жүзеге асырылуда. Нақтырақ айтқанда, Арыс қаласына қарасты Қожатоғай ауылдық округінде 50 мың бас ірі қара малды бір мезетте бағуға қауқарлы заманауи бордақылау кешені бой көтеріп келеді. «Turkestan Agro.kz» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің базасында қолға алынған бұл жоба толық өндірістік қуатына шыққан кезде, тек облыс емес, бүкіл Орталық Азия өңіріндегі ең ірі әрі озық технологиялы өндірістік алаңдардың біріне айналмақ. Қазірдің өзінде бұл мега-фермада 30 мыңға жуық мал басы бордақыланып жатыр, бұл жоспарланған көрсеткіштің жартысынан астамы орындалғанын көрсетеді. Кешеннің басты ерекшелігі – оның «ақылды» ферма концепциясына негізделуі мен қалдықсыз өндіріс қағидатын қатаң ұстануында. Бұл тәсіл қоршаған ортаға келетін салмақты азайтып, ресурстарды барынша тиімді пайдалануға жол ашады.
Аталған стратегиялық нысанның сәтті жүзеге асуы Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеровтің жеке бақылауында және аймақ басшылығы тарапынан жан-жақты қолдау табуда. Жобаның басында тұрған тәжірибелі кәсіпкер Сырым Ертаевтың айтуынша, фермадағы барлық өндірістік үдерістер – малды күтіп-бағудан бастап, азықтандыру мен ветеринарлық бақылауға дейін – толықтай автоматтандырылған. Мұнда ең озық еуропалық технологиялардың енгізілуі өнім сапасын халықаралық стандарттарға сәйкестендіріп, еңбек өнімділігін бірнеше есеге арттыруға мүмкіндік берді. Кәсіпорын қазірдің өзінде экспорттық бағытты мықтап қолға алған. Дайын өнім ішкі нарықтың сұранысын өтеп қана қоймай, Өзбекстан мен Тәжікстан сияқты көршілес мемлекеттерге тұрақты түрде жөнелтілуде. Ал алдағы уақытта кәсіпкерлер Түркияның қатаң талапты нарығына шығып, қазақстандық ет өнімінің брендін нығайтуды жоспарлап отыр.
Жобаның қаржылық құрылымы мен кезең-кезеңімен іске асу барысы да мұқият есептелген. Алғашқы кезеңде бордақылау алаңының іргетасын қалап, құрылыс жұмыстарын жүргізу үшін мемлекет тарапынан 2,9 млрд теңге көлемінде жеңілдетілген несие бөлінген. Сонымен қатар, егістік алқаптарын суаруға арналған заманауи жаңбырлатып суару техникаларын сатып алуға 1,5 млрд теңге бағытталды. Қазіргі таңда жалғасып жатқан екінші кезеңге мемлекет 5,9 млрд теңге көлемінде қаржылай қолдау көрсетіп отыр. Жобаның қалған шығындары инвестордың жеке қаражаты мен инвестициялары есебінен жабылуда, бұл мемлекет пен жеке меншік серіктестігінің оңтайлы үлгісін көрсетеді.
Шаруашылықтың технологиялық ерекшелігі ретінде аустралиялық «торлы» мал шаруашылығы әдісін ерекше атап өтуге болады. Бұл жүйе малды ашық аспан астында, бірақ қатаң жүйеленген секторларда бағуды көздейді. Малдар жасы, салмағы және тұқымына қарай топтастырылып, әр топқа жеке дара теңгерімді рацион автоматты түрде есептеледі. Мұндай жүйелі күтім малдың тәуліктік салмақ қосу көрсеткішін максималды деңгейге жеткізіп, инфекциялық аурулардың таралу қаупін нөлге жуықтатады. Сондай-ақ, әр сектор үздіксіз таза ауыз сумен қамтылған және қалдықтарды автоматты түрде тазарту жүйесі жолға қойылған. Малдың еркін қозғалысына мүмкіндік беретін кең алаңдар олардың стресс деңгейін төмендетеді, бұл өз кезегінде еттің дәмдік әрі сапалық сипаттамаларын жақсартады.
Бүгінгі таңда кешенде жергілікті климатқа бейімделген қазақы ақбас, әулиекөл және әлемдік деңгейде танымал ангус тұқымды ірі қара малдары өсірілуде. Шаруашылықтың меншігіндегі 4710 гектар алқапта мал азығына қажетті дақылдар егіліп, кешен өзін-өзі жемшөппен толықтай қамтамасыз етуге көшкен. Бұл өнімнің өзіндік құнын төмендетуге көмектеседі. Мәселен, тәулігіне 50 мың басқа 500 тоннаға жуық жем қоспасы жұмсалады. Жобаның әлеуметтік маңызы да жоғары: ол толық іске қосылғанда 100-ге жуық жаңа жұмыс орны ашылады. Қазірдің өзінде 30-дан астам ауыл тұрғыны тұрақты жұмыспен қамтылып, тиісті еңбекақыларын алуда. Жыл соңына дейін кешен құрылысы толық аяқталып, Түркістан облысының экономикасына серпін беретін нағыз өндірістік локомотивке айналады деп күтілуде.
